زمین لغزش یکی از دغدغه های مهندسین در پروژه های عمرانی است که شامل حرکت یک توده خاک یا سنگ روی یک توده سست می باشد،که این حجم عظیم مصالح باعث بوجود آمدن خسارت های عمده ای به منابع انسانی و طبیعی می شود. در سد‌ها حرکت این توده خاک باعث وارد شدن حجم عظیمی از مصالح به داخل مخزن سد می شود، که باعث کاهش حجم مخزن و همچنین ایجاد امواجی در طول مخزن که احتمالا باعث تاثیرات مخربی روی تاج سد می گردد. بر اساس تحقیقات پیشین عوامل موثر روی این پدیده بالا آمدن سطح آب، زمین لرزه های القایی ناشی از آب گیری سد، نوع خاک منطقه و فاصله از گسل ها می باشد.

در این تحقیق، محدوده هایی از مخزن و محور یکی از سد های خاکی موجود (سد ونیار) که دسترسی به اطلاعات آن امکانپذیر می‌باشد، انتخاب و مناطقی از آن که دارای پتانسیل های بالاتری برای زمین لغزش هستند مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرد. باتوجه به نقشه‌های توپوگرافی و بازدید‌های میدانی از منطقه، سه ناحیه دارای پتانسیل لغزش جهت بررسی تعیین گردید اما به علت فقدان اطلاعات‌ژئوتکنیکی کافی فقط یکی از این پتانسیل‌های لغزش که در راه دسترسی به سد واقع گشته انتخاب گردید. با توجه به تحلیل‌های انجام شده مشخص گردید که با بالا آمدن تراز آب قسمت‌های از این پتانسیل ناپایدار می‌شوند به نحوی که در حالت استاتیکی ضریب اطمینان از 99/3 به 51/0 و در تحلیل استاتیکی به 48/0 کاهش می‌یابد. به این منظور از المان‌های سازه‌ای نظیر شمع با فواصل مختلف و شات‌کریت جهت پایدار سازی استفاده گردید تا بهینه ترین حالت ممکن از لحاظ اقتصادی و اجرایی تعیین گردد. نتایج نشان می‌دهد که بهینه ترین فاصله برای اجرای شمع در فواصل 3 متری می‌باشد که باعث افزایش ضریب اطمینان تا مقدار43/1 در حالت استاتیکی و 38/1 در حالت شبه استاتیکی می‌باشد و بین المان سازه‌ای شمع و شات‌کریت، گزینۀ شات‌کریت بهینه ترین عملکرد را ارائه می‌دهد زیرا به تنهایی باعث افزایش ضریب اطمینان تا مقدار63/1 در حالت استاتیکی و 5/1 در حالت شبه استاتیکی‌ می‌گردد.

 توضیحات بیشتر

آنچه در این کد خواهید آموخت:

1) با توجه به مراحل برم برداری بعد از خاک برداری برم چهارم ( نزدیک به جاده دسترسی) میزان ضریب اطمینان به مقدار قابل توجهی کاهش می‌یابد که علت این امر از بین رفتن پاشنه لغزش و در نتیجه بالا رفتن نیرو‌های محرک نسبت به مقاوم می‌باشد.

2) افزودن شمع‌ها با فصله 2 متری هم در تحلیل استاتیکی و هم در تحلیل شبه استاتیکی نتایج قابل قبولی از لحاظ ضریب اطمینان ارائه می دهد به نحوی که ضریب اطمینان بدست آمده از مقدار حداقلی که در نشریۀ دپارتمان ساختمان و ایمنی لس آنجلس (1/5>ضریب اطمینان>1/3) برای تحلیل استاتیکی و ( 1/1>ضریب اطمینان) برای تحلیل شبه استاتیکی ارائه شده، بالاتر می‌باشد.

3) افزودن شمع‌ها با فصله 3 متری هم در تحلیل استاتیکی و هم در تحلیل شبه استاتیکی نتایج قابل قبولی از لحاظ ضریب اطمینان ارائه می دهد.

4) افزودن شمع‌ها با فصله 4 متری با این که مقادیر بالای 1 را ارائه دادند اما هم در تحلیل استاتیکی و هم در تحلیل شبه استاتیکی نتایج حاصل از مقادیر حداقل مورد تایید کمتر بوده و به عنوان گزینه جهت پایدار سازی نمی‌توان از آنها استفاده نمود.

5) افزودن شات‌کریت نیز باعث پایدار شدن سطح و بالا رفتن ضریب اطمینان در حد فراتر از معقول می‌شود که این خود شات کریت را به عنوان یکی از گزینه های مطرح جهت پایدار سازی  اعلام می‌نماید.

نکات و الزامات:

1) با مقایسه اجمالی بین سازه‌هایی که جهت پایدار سازی ارائه گشته به وضوح مشخص می‌باشد که در گزینه های موجود اعمال شات کریت هم از لحاظ نیروی انسانی مورد نیاز، هم از لحاظ اقتصادی و هم از لحاظ عملکردی نسبت به سایر گزینه‌ها عملکرد قابل قبولتری را ارائه می‌دهد.

2) با بررسی نتایج، استفاده از سایر سازه‌ها که هزینه اجرای کمتری دارند برای مثال در ارتباط با این پروژه استفاده از گابیون پیشنهاد می گردد.

3) استفاده از میکرو‌پایل نیز می‌تواند به عنوان یک گزینه مطرح در رابطه با این پروژه مطرح گردد اما نیازمند مطالعات بیشتر و مقایسه با سایر روش‌ها نیز می‌باشد.

4) با توجه به بازدید‌های میدانی که در طول انجام این پایان‌نامه از سایت سد، راه دسرسی و پتانسیل‌های لغزش در آن محدوده به عمل آمده است به وضوح مشخص می‌باشد که در خصوص اطلاعات اولیۀ ژئوتکنیکی کمبود‌های عمده‌ای وجود دارد، پیشنهاد‌ می‌شود جهت بالا بردن کمیت و کیفیت این اطلاعات مطالعات بیشتری صورت گیرد.